GIDA İŞLETMELERİNE RESMİ KONTROLLER NASIL YAPILIYOR?

Gıda işletmelerine yönelik resmi kontroller, gıda güvenilirliğini sağlamak amacıyla birincil üretim aşamasından tüketiciye ulaşana kadar tüm süreçleri kapsayacak şekilde yürütülür. Bu kontroller; ithalat ve ihracat aşamaları dâhil olmak üzere üretim, işleme, depolama, nakliye ve satış noktalarını içerir.

Resmi kontroller kapsamında;

• İşletmelerin kayıt ve onay durumları,
• Rutin denetimler,
• Şikâyet, ihbar ve şüpheye dayalı kontroller,
• İzleme, izlenebilirlik ve gözetim çalışmaları gibi farklı denetim yöntemleri uygulanır.

Denetimler sırasında gerekli görüldüğünde numuneler alınır ve analiz edilmek üzere Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerine gönderilir. Bu laboratuvarlarda, gıdalarla gıda ile temas eden madde ve malzemeler; mevzuatta belirlenen kriterler doğrultusunda gıda güvenilirliği ve kalite açısından analiz edilir.

Yapılan denetim ve analizler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 5996 sayılı Kanun kapsamında çeşitli idari yaptırımlar uygulanır. Bu yaptırımlar; idari para cezası, ürünlere el koyma, faaliyeti durdurma veya gerekli hâllerde Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasını kapsayabilir.

Resmi kontroller, Türkiye genelinde görev yapan 8.113 gıda kontrol görevlisi tarafından yürütülür ve risk esasına göre, önceden haber verilmeksizin gerçekleştirilir. Denetimler; yıllık denetim ve numune alma programları, Ulusal Kalıntı İzleme Planı (UKİP) ile Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması, Alo 174 Gıda Hattı, CİMER, Alo 180 TİMER ve diğer şikâyet kanalları aracılığıyla gelen bildirimler doğrultusunda yapılır.

🟦 Mikro Bilgi
Gıda işletmeleri, üretimden satışa kadar tüm aşamalarda risk esaslı ve önceden haber verilmeden resmi denetimlere tabidir. Gerekli durumlarda ürünlerden numune alınır ve laboratuvar analizleri yapılır.

🟨 Yanlış Bilinen / Doğru Olan
❌ Yanlış Bilinen: Gıda denetimleri yalnızca şikâyet olursa yapılır.

✅ Doğru Olan: Gıda işletmeleri; risk esasına göre yapılan rutin denetimler, yıllık programlar ve şikâyetler dâhil olmak üzere çok farklı yöntemlerle ve düzenli olarak denetlenir.

🟩 Bağlantılı Alt Soru
Soru: Bir gıda işletmesinde uygunsuzluk tespit edilirse ne olur?

Cevap: Mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde işletmelere idari yaptırımlar uygulanabilir; ürünlere el konulabilir, işletmenin faaliyeti durdurulabilir veya gerekli durumlarda ilgililer hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulabilir.